Su hakk覺nda bilmediiniz ger癟ekler Yediiniz meyveden, du ald覺覺n覺z suya kadar herey zehirli olabilir
D羹nyada milyonlarca kad覺n, g羹n羹n羹n yakla覺k 4 Saatini Su ta覺yarak ge癟iriyor. 1 Litre at覺k su 8 litre tatl覺 Suyu kirletiyor. Kirli Sular y羹z羹nden y覺lda 250 milyon kii hastal覺klara yakalan覺yor ve 1 milyon 800 bini 癟ocuk olmak 羹zere 5 milyon insan 繹l羹yor. 50 ya覺n alt覺ndaki ve bebek 繹l羹mlerinde inan覺lmaz bir art覺 var Bunlar覺n hepsi neye mi bal覺? Tabii ki at覺k suya
D羹zg羹n ar覺t覺lmayan su belki hemen 繹ld羹rm羹yor ama t覺pk覺 bir sigara gibi ac覺s覺 belki 10 y覺l belki de 20 y覺l sonra bedenimizden 癟覺k覺yor
G羹n羹m羹z d羹nyas覺nda ekonomi h覺zla ilerliyor. Avrupa Birlii ile entegrasyon h覺zlan覺yor. S羹rekli bir yasa deiimi var. Doa ve 癟evrenin korunmas覺 g羹癟l羹 cezai yapt覺r覺mlarla destekleniyor. zensiz kurum ve kurulular olduu kadar insanlar覺n da yaama ans覺 azal覺yor. Siz kendinizi ve kurumunuzu yeteri kadar koruyor musunuz?
HABERTURK.COM muhabiri Beg羹m elikkol, at覺k su ve zararlar覺n覺 arat覺rd覺.
PlanetTek evre Teknolojileri Y繹netim Kurulu Bakan覺 Necdet Aydoan:
Suyun sadece i癟mek anlam覺 d覺覺nda da ekonomik olarak 繹nemli olduunu s繹yleyen Aydoan, T羹rkiyede baz覺 yerlerde k覺z 癟ocuklar覺 okula g繹nderilmiyor, su yok. Birilerinin su ta覺mas覺 laz覺m. Su sadece kokusu yok, i癟elim deil. Su olmad覺覺 zaman 羹lke olarak yoksulsunuz anlam覺na geliyor diyor..
Bir de 癟ou insan T羹rkiyenin 3 yan覺 denizlerle 癟evrili diye bak覺yor, su bol ya harcayal覺m gitsin mant覺覺 eklinde y羹r羹yor bu iler san覺r覺m

Sudan ucuz deyimini kullan覺yoruz. 襤leride her ey sudan ucuz olacak, su 癟ok pahal覺 olacak. O kadar deerli hale geliyor. Her i ticari yap覺l覺r ama doktorluk, 繹retmenlik ya da Suyla alakal覺 konularla ticaret olmamal覺. Ar覺t覺yorum deyip de ar覺tm覺yorsan覺z yalan s繹yl羹yorsunuz demektir.
At覺k su ar覺t覺lmad覺覺nda insan v羹cuduna ne gibi olumsuz etkileri vard覺r ?
ld羹r羹r ama hemen deil. Yava yava. Ald覺覺n覺z a覺r metaller asla sizden 癟覺kmayacakt覺r ve bir s羹re sonra sizi 繹ld羹recektir. Ama 10 y覺l sonra ama 20 y覺l sonra muhakkak 繹l羹m sizi bulabilir.
S襤NGAPUR ARITILMI LAIM SUYU 襤襤YOR
At覺k suyu ar覺tma mant覺覺n覺 biraz anlatabilir misiniz ? Zor bir ey olsa gerek
At覺k su ar覺tmada at覺k Suyun i癟erisinde bol miktarda bakteri var. Bu bakteriler bizim midemizden geliyor. Bu bakteriler fosseptikte toplan覺yor. O bakteriler k覺sa bir s羹re sonra siz Oksijen veriyorsunuz. Oksijen verdiiniz bakteriler canlan覺yorlar. Ve birbirlerini yemeye bal覺yorlar. Bu sistemle su ar覺t覺lm覺 oluyor. Bu suyu da rahatl覺kla Otellerde, bah癟e sulamada, tarla sulamada kullanabiliyorsunuz. Bunu i癟me suyu da yapabilirsiniz. Ama pahal覺 bir sistemle. Singapurda ie i癟inde ar覺t覺lm覺 la覺m suyu i癟iliyor. 襤nAllah o noktaya gelmeyiz.
HER YIL 3-5 M襤LYON 襤NSAN SUDAN LYOR
At覺k su ar覺t覺lmazsa her y覺l 2 milyon insan 繹lebilir deniyor ama
Temiz su kayna覺 olmad覺覺 i癟in u anda 3-5 milyon insan her y覺l 繹l羹yor. O
rakam bile iyimser.
T羹rkiye ne durumda peki ?
50 ya覺n alt覺nda 繹l羹mlerde bir numarady覺z. Bizi neyin zehirlediini bilmeden 繹l羹yoruz. At覺k sular覺n etkisinin 癟ok k繹t羹 olduunu biliyoruz. At覺k suyun y羹zde 80烹 ar覺t覺lm覺yor bizim 羹lkemizde. Avrupada y羹zde 90第 ar覺t覺l覺r. Durum b繹yle. lkemizde son zamanlarda bebek 繹l羹mlerinde inan覺lmaz bir art覺 var. Sebebi de ishal. 襤shalin sebebi ise su. Su kayb覺 olduk癟a bebee su veriyorsunuz. Kaynat覺lmadan i癟ilen sular 繹ld羹r羹yor. 50 ya覺n alt覺ndaki 繹l羹mlere ve Kanser vakalar覺na bakt覺覺m覺zda d繹n羹p dola覺p su mevzusuna geliyoruz. evre kirlilii, at覺k su kullan覺m覺 kanser yap覺yor. 250 organize sanayi b繹lgesinde sadece 37猖inde ar覺tma tesisinde var. Akan su berbat. Bu suyu i癟en hayvanlar telef oldu diyorlar. Keke hep telef olsa yoksa bu hayvanlar sofran覺za k繹fte olarak da gelebilir. Meyveler, sebzeler at覺k suyla y覺kanabiliyor. Ya da at覺k Sudaki zehir Bitkinin DNAs覺na da giriyor. Ama bunlar覺 yediiniz takdirde birden deil
ama yava yava 繹lebilirsiniz. Ben de bunu yeni 繹rendim.
At覺k suyu ar覺tma olay覺 ne zaman geldi 羹lkemize ?
ABden 繹nce de vard覺. Ama gerek g繹r羹lm羹yordu. Bizim 羹lkemizde kanalizasyon sistemi bile adamak覺ll覺 yoktu. At覺k suyun ar覺t覺lmamas覺 hala 癟ok da 繹nemli deil insanlar aras覺nda. Bu su kokmuyor, kirli deildir mant覺覺 var hala
AB i癟in yap覺l覺yor diyorlar..
Asl覺nda bir anlamda 繹yle. 羹nk羹 bizde bu bilin癟 yok. 襤nsanlar AB i癟in yap覺l覺yor diyorlar. Fabrikalar覺n, otellerin muhakkak ar覺tma yapmas覺 gerekiyor. Turizm firmalar覺 bu konuda 癟ok hassas. Bizim m羹terilerimiz buraya geliyor deyip arat覺r覺yorlar.
襤Y襤 K襤 KRESEL ISINMA VAR
T羹rkiyede ne kadar uygulan覺yor art覺ma ?
Turistlik tesislerde ar覺tma tesisi var. Ama ar覺tma tesisi olup da ar覺tmayanlar var. 襤 burada otoritelere d羹羹yor. Benim iyimser tahminim y羹zde 80烹 Sal覺kl覺 ar覺tma yapm覺yor. Y羹zde 95烽ere de 癟覺kacakt覺r. Allahtan k羹resel 覺s覺nma var. Bu sayede suyun deeri anla覺l覺yor ve o suyu firmalar ar覺tmak zorunda kal覺yor. Eskiden yeralt覺ndan al覺yorlard覺 o da t羹keniyor, Tuzlu 癟覺kabiliyor.
B襤LD襤襤N襤Z MARKALAR HAR襤C襤NDE SU 襤MEY襤N, Mahalle ARASINDAK襤 SU DKKANLARINDAN SU ALMAYIN
襤癟me suyuna d繹necek olursak
Bildiimiz markalardan su i癟mek 癟ok sal覺kl覺. Suyun 羹zerinde baz覺 deerler var. Dikkat edilmesi gereken iyi bilinen markalardan i癟ilmesi. Mahalle aras覺ndaki suculardan al覺nan suyu kesinliikle i癟meyin. T覺pk覺 sokaktaki sat覺lan s羹t gibi zararl覺d覺r. Su ielenirken kalitesi 癟ok 繹nemli. Bunu pis bir ortamda yapamazs覺n覺z.
Ankaradaki Arsenikli su hakk覺nda ne diyorsunuz ?
ok 繹nemli. 襤lle de i癟menize gerek yok. Diinizi f覺r癟al覺yorsunuz, y羹z羹n羹z羹 y覺k覺yorsunuz, banyo yap覺yorsunuz. O suyu solumak bile 癟ok ciddi tehlike. K覺z覺l覺rmak suyunda Arsenik tehlikeli seviyelerde. D羹nya Sal覺k rg羹t羹n羹n verdii deerlerin 羹zerine 癟覺kt覺覺n覺z zaman 繹l羹m tehlikesiyle bile kar覺 kar覺ya kal覺rs覺n覺z.
襤NSAN SALIIYLA KUMAR OYNANIYOR
襤nsan sal覺覺yla bir kumar oynan覺yor diye d羹羹n羹yorum. Analiz sonu癟lar覺n覺n d羹zenli olarak yap覺lmas覺 gerekiyor. O suyun hassasiyetle d羹zenli olarak 繹l癟羹lmesi, sonu癟lar覺n覺n da s羹rekli olarak ASK襤nin sayfas覺nda yay覺nlanmas覺 gerekir. Bu insan sal覺覺 癟羹nk羹.
Meyve ve sebzeler konusunda ne anlatabilirsiniz? Sonu癟ta onlar da sulan覺yor, eve ald覺覺m覺zda y覺kan覺yor
Sebzelerin bir癟ou, la覺m sular覺 ve fabrika sular覺yla y覺kanan sebze. O zaman size ge癟mi olsun. Ya hemen al覺p y覺kayacaks覺n覺z ya da pazar tezgah覺na konulduu anda sat覺n alacaks覺n覺z. B羹t羹n G羹n tezgahta duran meyve sebzeler 癟ok zararl覺.
DEN襤Z YER襤NE PLE G襤R襤YORSUNUZ
Yaz覺n denize girenler dikkat etsin. Kolibasili yok ama Karadenizde bu olmayabilir. Ama bal覺klar 繹l羹yor, kimyasal at覺k var. Ukrayna, Romanya ve Rusyan覺n at覺klar覺 Karadenizde. Deniz yerine 癟繹pl羹e giriyorsunuz. Denizden yuttuunuz bir yudum su bile size 癟ok zarar verir. Mesela midye tava. Kesinlikle yasaklanmal覺. Direkt sudaki a覺r metalleri topluyor biz de onu yiyoruz.
ATIK SUYUN ZARARINDAN KURTULMAK 襤襤N NELER YAPILMALI ?
Evde bu zarardan kurtulmak i癟in neler yap覺labilir ?
Suyu tekrar kullanmak olabilir. Du al覺rken kovay覺 doldurursunuz, 羹zerine yeni su gelir. O suyu tuvalete d繹kerek kullanabilirsiniz. Asla lavobolara ya, tiner 癟ama覺r suyu, Aseton gibi 羹r羹nleri d繹kmeyin. Tuvaletlerde kullan覺lan koku veren kimsayasallar doaya gidiyor ve doadan size geri d繹n羹yor. Ne yaparsan覺z bumerang etkisiyle kendinize yap覺yorsunuz. Minimuma indirmek i癟in 癟abalamal覺y覺z.
Meyve ve sebzeleri ise duraan ama akan Suda y覺kad覺ktan sonra sirkeli suda bekletmek gerekir. Ama at覺k sularla sulanm覺sa ge癟mi olsun. Yap覺lmas覺 gereken ar覺tma tesisi yapt覺m ama komular覺nki 癟al覺覺yor mu? diye d羹羹nmemek laz覺m. Arsenii, Magnezyumu fazla olan sular覺 ar覺tsan覺z da olmaz. Etkisi t覺pk覺 sigara gibi daha sonra ortaya 癟覺kacak.
ATIK SU KANSER R襤SK襤N襤 ARTIRIYOR
Anadolu Sal覺k Merkezinden Mikrobiyoloji Uzman覺 Prof.Dr. Salih T羹rkolu:
Bebek ve 50 ya覺ndaki 繹l羹mlerin sebebi at覺k su kullan覺m覺na balan覺yor. Bu g繹r羹e siz de kat覺l覺yor musunuz ?
Bebek 繹l羹mlerinin 繹nemli bir nedeni infeksiyon hastal覺klar覺d覺r, yani mikroplar ile oluan hastal覺klar. Mikroplar覺n 繹nemli bir bulama yolu t羹ketilen su ve yiyeceklerdir. Dolay覺s覺yla, at覺k su kullan覺m覺, infeksiyon nedeni olabilir ve 癟ocuklarda ve gen癟lerde 繹l羹mlere yol a癟abilir ancak tek neden de deildir. Bebek ve 癟ocuk 繹l羹mlerinde doum 繹ncesi ve sonras覺 komplikasyonlar, yetersiz beslenme gibi nedenler de 繹nemli 繹l羹m nedenleri aras覺ndad覺r. 50 ya alt覺ndaki insanlarda kazalar, kanser gibi nedenler de 繹nemli nedenler aras覺ndad覺r. Sonu癟ta, ya gruplar覺na g繹re, d羹nyan覺n 癟eitli 羹lkelerinde, 癟eitli corafyalar覺nda 繹l羹m nedenleri farkl覺l覺klar g繹sterir, ama, daha 繹nemlisi, bu veriler uzun y覺llar覺n birikimi ve 繹nemli istatistik verilerin bir araya getirilip yorumlanmas覺 sonucu oluur ve politikalar oluturmakta bizleri y繹nlendirirler.
At覺k suyla y覺kanan meyve ve sebzelerin ileriki yalarda kansere sebep olduu s繹yleniyor. Bu konu hakk覺nda neler anlatabilirsiniz?
Akcier, karacier, mesane gibi kanserlerin genetik fakt繹rlerin yan覺 s覺ra 癟evresel fakt繹rlerden de kaynakland覺覺 bilinmektedir. Meyve ve sebzelerin y覺kanmas覺nda arsenik, kadmiyum gibi kanserojen Elementler a癟覺s覺ndan zengin sular覺n kullan覺m覺 kanser oluumu riskini artt覺rabilir.
Deniz mevsimi geldi. Fakat 繹zellikle de Marmara Denizi ile Karadenizde suya girilmemesi y繹n羹ndeki uyar覺lar覺 her g羹n bir yerlerde okuyoruz. Bu sular, v羹cuda ne gibi olumsuz etkiler getirir?
lkemizde at覺k sular覺n b羹y羹k bir k覺sm覺n覺n ar覺tma tesislerinden ge癟irilmeden dorudan denizlere ya da akarsulara at覺ld覺覺 bilgisi gelmektedir bize. Sanayileme ve ehirlemenin 癟ok youn olduu Marmara Denizi ve Karadenizin belli k覺y覺lar覺nda deniz kirliinin ciddi boyutlarda olduu bilinmektedir. 襤nsanlar deniz kirliliinden iki yolla etkilenebilirler. Birincisi dorudan derinin, akcierlerin veya ba覺rsaklar覺n denize girmekle denizi kirleten Maddelerle temasa etmesi, ikincisi de kirli denizlerden toplanan bal覺k veya Bitkilerin t羹ketimidir. Bu indirekt temast覺r. 襤nsan sal覺覺n覺 etkileyen 羹癟 癟eit kontaminan vard覺r: Birincisi arsenik, kadmiyum, civa gibi metaller, ikincisi Polisiklik aromatik hidrokarbonlar gibi yar覺 sentetik, organik veya tam sentetik kimyasallar, 羹癟羹nc羹s羹 de vir羹sler, bakteriler, mantarlar ve parazitler gibi patojen mikroorganizmalard覺r. Metaller gastrointestinal kanama gibi akut ve kemik, sinir hasar覺 gibi kronik sendromlara yol a癟abilirler. Organik kimyasallarla temas kansere yol a癟abilir. Patojen mikroorganizmalarla temas da gastroenterit gibi infeksiy繹z tablolar覺n oluumuna yol a癟ar. Yukar覺da sayd覺覺m覺z hastal覺k tablolar覺n覺n, indirekt etkilenme olarak adland覺rabileceimiz, deniz 羹r羹nlerinin t羹ketimiyle daha fazla ilikili olduunu da belirtmemiz gerekir; denize girmek de bu rahats覺zl覺klara yol a癟abilir ama indirekt etkilenme daha 繹nemli g繹r羹nmektedir.
Meyve ve sebzelerimizi y覺karken, musluktaki su haricinde at覺k sudan ar覺nd覺rmak i癟in ne gibi pratik y繹ntemler uygulanabilir? Mesela sirkeli suda beklettikten sonra duraan suda y覺kay覺n diyorlar.
Meyve ve sebzeleri uygun bir ekilde y覺kamak i癟in 繹ncelikle ellerimizi su ve sabunla y覺kamal覺y覺z. Meyve ve sebzeler saklanmadan 繹nce deil, t羹ketilmeden 繹nce y覺kanmal覺d覺r. Havu癟, patates gibi sebzelerin 羹zerlerini iyi temizleyebilmek i癟in d覺 y羹zeyleri uygun ekilde f覺r癟alanabilir. Marul gibi sebzelerin d覺 yapraklar覺 at覺lmal覺d覺r. Sabun veya deterjan meyve ve sebzeleri y覺karken kullan覺lmamal覺d覺r.
YAI LAVOBOYA DKMEY襤N
Kimyager Canan Eser lavaboya d繹k羹len bir litre bitkisel ya覺n 1 milyon litre suyu kirlettiini belirtti.
Eser, lavaboya d繹k羹len bir litre bitkisel ya覺n 1 milyon litre yer alt覺 suyunu kirlettiine dikkat 癟ekti. ok fazla kullan覺lan k覺zartmal覺k yalarda polar maddenin artt覺覺n覺 ve bu polar maddenin insan v羹cudunda kansere yol a癟t覺覺n覺 anlatan Eser, 癟ok kullan覺lm覺 ve polar seviyesi y羹zde 25烹n 羹zerine 癟覺km覺 yalar覺n yemeklerde kullan覺m覺n覺n mutojenik etkilerinin de g繹r羹lerek insan DNAs覺nda bozulmalara ve insan fiziki yap覺s覺nda deiimlere sebep olduunu kaydetti.
HABERTURK.COM/Beg羹m elikkol